Xuất khẩu gạo Việt Nam đang đối mặt nhiều áp lực trong năm 2026. Sản lượng xuất khẩu vẫn lớn, nhưng cả lượng và giá trị đều giảm so với năm trước. Diễn biến này đặt ra nhiều câu hỏi cho doanh nghiệp và người trồng lúa. Gạo Việt xuất khẩu giảm, liệu thu nhập của nông dân sẽ chịu ảnh hưởng như thế nào?
1. XUẤT KHẨU HƠN 6 TRIỆU TẤN NHƯNG KIM NGẠCH VẪN GIẢM
Theo Bộ Nông nghiệp và Môi trường, xuất khẩu gạo tám tháng năm 2026 đạt khoảng 6,03 triệu tấn. Khối lượng này giảm khoảng 5% so với cùng kỳ năm 2025. Kim ngạch xuất khẩu đạt gần 2,91 tỷ USD, giảm khoảng 10,7%. Giá gạo xuất khẩu bình quân đạt khoảng 481,5 USD mỗi tấn. Mức giá bình quân này giảm khoảng 5,9% so với cùng kỳ. Điểm đáng chú ý là giá trị xuất khẩu giảm nhanh hơn sản lượng. Điều này cho thấy mỗi tấn gạo xuất khẩu đang mang về giá trị thấp hơn. Đây là một trong những áp lực đáng chú ý của ngành gạo Việt Nam năm 2026.
2. VÌ SAO XUẤT KHẨU GẠO VIỆT NAM ĐANG CHỊU ÁP LỰC
Thị trường gạo thế giới năm 2026 đang có nhiều thay đổi. Nguồn cung toàn cầu tương đối dồi dào, khiến cạnh tranh giữa các quốc gia xuất khẩu gia tăng. Chính sách nhập khẩu tại một số thị trường lớn cũng liên tục thay đổi. Các yêu cầu về an toàn thực phẩm ngày càng được thị trường nhập khẩu chú trọng. Truy xuất nguồn gốc và tiêu chuẩn môi trường cũng trở thành những yếu tố quan trọng. Vì vậy, lợi thế về sản lượng và giá thấp không còn đảm bảo tăng trưởng bền vững.
3. THỊ TRƯỜNG ASEAN VẪN GIỮ VAI TRÒ QUAN TRỌNG
Trong tám tháng năm 2026, Việt Nam xuất khẩu khoảng 3,13 triệu tấn gạo sang ASEAN. Khu vực này chiếm khoảng 52% tổng lượng gạo xuất khẩu của Việt Nam. Tuy nhiên, lượng xuất khẩu sang ASEAN giảm khoảng 7,8% so với cùng kỳ. Ở chiều ngược lại, một số thị trường ghi nhận mức tăng trưởng đáng chú ý. Xuất khẩu sang Trung Quốc đạt hơn 1 triệu tấn, tăng khoảng 81,7%. Xuất khẩu sang EU đạt khoảng 130.000 tấn, tăng tới 117,8%. Những con số này cho thấy cơ cấu thị trường gạo Việt Nam đang có sự dịch chuyển. Xuất khẩu suy giảm có thể tạo áp lực lên đầu ra của lúa gạo trong nước. Tuy nhiên, giá lúa còn phụ thuộc mùa vụ, chất lượng và nhu cầu tại từng thời điểm. Những biến động trên cho thấy nông dân vẫn cần theo dõi sát diễn biến thị trường. Đặc biệt, người trồng lúa cần cân đối chi phí đầu vào với giá bán dự kiến.
Xuất khẩu gạo Việt Nam hướng đến thị trường ASEAN
4. TÍNH HIỆU TÍCH CỰC BẤT ĐẦU XUẤT HIỆN TỪ THÁNG 7
Bức tranh xuất khẩu gạo năm 2026 không hoàn toàn mang gam màu tiêu cực. Từ tháng 7, giá gạo xuất khẩu đã bắt đầu xuất hiện tín hiệu phục hồi. Giá xuất khẩu bình quân tháng 7 đạt khoảng 511 USD mỗi tấn. Mức này tăng 5,8% so với cùng kỳ năm trước. Đây cũng là lần đầu tiên trong năm, giá bình quân tăng so với cùng kỳ. Diễn biến này tạo thêm kỳ vọng cho hoạt động xuất khẩu cuối năm 2026.
Ngành gạo Việt Nam cần hướng tới nâng giá trị trên mỗi tấn sản phẩm. Chất lượng gạo là một trong những yếu tố quan trọng để thực hiện mục tiêu này. Bên cạnh đó, xây dựng thương hiệu cần được chú trọng hơn trong chuỗi sản xuất. Đa dạng hóa thị trường cũng giúp giảm phụ thuộc vào một số thị trường truyền thống. Với nông dân, quá trình nâng giá trị cần bắt đầu ngay từ đồng ruộng. Lựa chọn giống phù hợp sẽ tạo nền tảng cho chất lượng lúa khi thu hoạch. Quản lý nước, sâu bệnh và dinh dưỡng cũng cần được thực hiện đồng bộ. Sử dụng vật tư nông nghiệp cần phù hợp với từng giai đoạn phát triển của cây. Sản xuất theo tiêu chuẩn giúp nông sản thuận lợi hơn khi tham gia chuỗi liên kết.
5. ÁP LỰC CŨNG LÀ CƠ HỘI NÂNG GIÁ TRỊ HẠT GẠO VIỆT
Xuất khẩu giảm cho thấy ngành lúa gạo đang đứng trước những thách thức mới. Tuy nhiên, thị trường cuối năm vẫn xuất hiện những tín hiệu phục hồi đáng chú ý. Bài toán dài hạn không chỉ nằm ở việc xuất khẩu thêm bao nhiêu triệu tấn. Quan trọng hơn là mỗi tấn gạo Việt Nam có thể tạo ra bao nhiêu giá trị. Đối với nông dân, nâng chất lượng sản xuất sẽ ngày càng quan trọng. Đây cũng là nền tảng để tăng khả năng cạnh tranh của gạo Việt trên thị trường quốc tế.
Nếu gặp bất kỳ khó khăn nào về kỹ thuật chăm sóc hay cần tư vấn giải pháp từ Horih Xanh, bà con đừng ngần ngại gọi ngay Hotline: 0938.029.165. Horih Xanh cam kết đồng hành sát cánh cùng bà con suốt mùa vụ. Đội ngũ kỹ thuật sẵn sàng hỗ trợ xử lý kịp thời mọi vấn đề. Kính chúc bà con một mùa vụ được mùa, trúng giá!
