Mùa mưa luôn là giai đoạn nhạy cảm đối với những vườn sầu riêng đang phát triển và nuôi trái. Độ ẩm đất tăng cao khiến việc quản lý bộ rễ trở nên khó khăn hơn. Đây cũng là điều kiện thuận lợi để nhiều tác nhân gây bệnh phát triển trong vườn. Trong đó, Phytophthora palmivora là tác nhân đáng chú ý trên cây sầu riêng. Bệnh có thể gây thối rễ, xì mủ, vàng lá và rụng lá. Nếu phát hiện muộn, cây có thể suy yếu nhanh và ảnh hưởng đến năng suất.
1. VÌ SAO SẦU RIÊNG DỄ VÀNG LÁ, RỤNG LÁ TRONG MÙA MƯA
Ngày 02/10, Trung tâm Khuyến nông Lâm Đồng đã đưa ra cảnh báo về tình trạng này. Điều kiện ẩm cao tạo môi trường thuận lợi cho nhiều loại nấm và vi khuẩn phát triển. Trong đó, Phytophthora palmivora được xác định là tác nhân gây hại chủ yếu. Bệnh phát triển mạnh trong khoảng nhiệt độ 16–32°C. Điều kiện độ ẩm không khí từ 80–95% cũng thuận lợi cho bệnh phát triển. Vườn thoát nước kém còn khiến vùng rễ duy trì trạng thái ẩm kéo dài. Mưa dầm có thể khiến đất úng và vùng rễ thiếu oxy. Khi rễ suy yếu, nguy cơ các tác nhân gây bệnh xâm nhập sẽ tăng lên.
2. DẤU HIỆU NHẬN BIẾT PHYTOPHTHORA TRÊN SẦU RIÊNG
Phytophthora có thể gây hại trên rễ, thân, cành, lá và trái sầu riêng. Nhà vườn cần thường xuyên kiểm tra cây để phát hiện những biểu hiện bất thường.
- Trên rễ, rễ non bị thối và dần chuyển sang màu nâu đen. Khi bệnh tiến triển, khả năng hấp thụ nước và dinh dưỡng của cây bị ảnh hưởng.
Dấu hiệu bệnh trên rễ sầu riêng
- Trên thân, vùng nhiễm bệnh có thể xuất hiện tình trạng thối và chảy nhựa. Bộ lá sau đó mất độ bóng, chuyển vàng và có thể rụng từng cành.
Dấu hiệu bệnh trên thân sầu riêng
- Trên lá, bệnh thường bắt đầu bằng những đốm nhỏ màu nâu đen. Vết bệnh tiếp tục lan rộng, khiến lá thối, khô và rụng.
Dấu hiệu bệnh trên lá sầu riêng
- Trên trái, những chấm nâu đen nhỏ có thể xuất hiện từ khu vực gần cuống. Vết bệnh sau đó lan rộng trên bề mặt trái nếu điều kiện tiếp tục thuận lợi.
Dấu hiệu bệnh trên trái sầu riêng
3. NHÀ VƯỜN CẦN LÀM GÌ ĐỂ CHỦ ĐỘNG PHÒNG NẤM PHYTOPHTHORA
3.1 Thoát nước là ưu tiên hàng đầu trong mùa mưa
Quản lý nước tốt giúp hạn chế môi trường thuận lợi cho Phytophthora phát triển. Vườn sầu riêng cần có hệ thống mương và rãnh thoát nước hiệu quả. Nhà vườn nên thường xuyên kiểm tra những khu vực dễ xuất hiện nước đọng. Đất trồng cần tơi xốp, thoát nước tốt và giàu chất hữu cơ. Khuyến nông Lâm Đồng khuyến nghị pH đất phù hợp khoảng 5,5–6,5. Mật độ cây cũng cần phù hợp để vườn duy trì độ thông thoáng. Khoảng cách trồng được cơ quan khuyến nông đề xuất khoảng 8–10 mét. Tỉa cành và tạo tán hợp lý cũng giúp giảm độ ẩm trong vườn.
3.2 Vệ sinh vườn để giảm nguồn bệnh
Những bộ phận cây bị bệnh cần được kiểm tra và xử lý phù hợp. Vườn nên được giữ thông thoáng và hạn chế nước tồn đọng quanh gốc. Nguồn hữu cơ sử dụng trong vườn cần được xử lý và ủ hoai đúng kỹ thuật. Hữu cơ chưa hoai có thể làm điều kiện vùng rễ trở nên bất lợi trong mùa mưa. Khuyến nông Lâm Đồng cũng đề cập việc sử dụng vi sinh vật đối kháng. Trong đó có Trichoderma và Streptomyces trong các biện pháp quản lý vùng đất quanh rễ.
3.3 Dinh dưỡng cân đối giúp cây phục hồi tốt hơn
Cây suy yếu sau bệnh cần thời gian để tái tạo bộ rễ và phục hồi tán. Vì vậy, dinh dưỡng cần được điều chỉnh theo tình trạng thực tế của cây. Nhà vườn cần cung cấp cân đối đa lượng, trung lượng và vi lượng. Không nên tập trung quá mức vào một nhóm dinh dưỡng riêng biệt. Việc bón nhiều đạm có thể khiến cây phát triển mất cân đối. Khuyến nông địa phương cũng lưu ý nguy cơ từ việc sử dụng đạm quá cao. Phân hữu cơ và vi sinh có thể được sử dụng phù hợp để cải thiện môi trường đất. Mục tiêu là tạo điều kiện thuận lợi để bộ rễ phục hồi và phát triển trở lại.
4. Chủ động phòng bệnh để bảo vệ vườn sầu riêng mùa mưa
Vàng lá hay rụng lá có thể là tín hiệu cảnh báo vấn đề nghiêm trọng bên dưới mặt đất. Nhà vườn cần kiểm tra sớm khi cây xuất hiện những biểu hiện bất thường. Đặc biệt, cần chú ý những vườn có lịch sử xì mủ hoặc thối rễ. Thoát nước tốt – vùng rễ khỏe – dinh dưỡng cân đối là nền tảng quan trọng trong mùa mưa. Phát hiện sớm cũng giúp nhà vườn có thêm thời gian lựa chọn biện pháp xử lý phù hợp.
Nếu gặp bất kỳ khó khăn nào về kỹ thuật chăm sóc hay cần tư vấn giải pháp từ Horih Xanh, bà con đừng ngần ngại gọi ngay Hotline: 0938.029.165. Horih Xanh cam kết đồng hành sát cánh cùng bà con suốt mùa vụ. Đội ngũ kỹ thuật sẵn sàng hỗ trợ xử lý kịp thời mọi vấn đề. Kính chúc bà con một mùa vụ được mùa, trúng giá!
